Çakmak Mahallesi, Horasan caddesi No:3 Ümraniye - İstanbul

0216 365 35 61   -    info@guhertas.com 

  • Facebook - Beyaz Çember
  • Heyecan - Beyaz Çember
  • Beyaz Instagram Simge
  • YouTube - Beyaz Çember

Gühertaş Hakkında

Türküler

 

 

TURNALAR  TÜRKÜSÜ  VE  HİKAYESİ

 

      1914 yılında başlayan,Birinci Dünya Savaşı tüm şiddetiyle sürer. Gühertaş köyünden Abdullah oğlu İbrahim (Tahtabaş) askere alınır. Çeşitli cephelerde görev yaptıktan sonra İzmir’e gönderilir. Savaşı Osmanlı Devletinin de dahil olduğu ittifak devletleri kaybetmiştir. Artık Türk milleti için karanlık günler başlamaktadır, dört bir taraftan ülke toprakları işgal edilmekte, milletimiz esarete ve köleliğe sürüklenmektedir.

      Böylesine karanlık günlerde İzmir 15 Mayıs 1919 tarihinde Yunanlılar tarafından işgal edilir. Türk milleti kan ağlamaktadır. Anaların, eşlerin gözü yaşlıdır. Türk-İzmir, Yunan işgali altındadır. O ana kadar işgallere gelip geçici gözüyle bakan Türk milleti vatanının elden gitmekte olduğunu görür.

      Yunan işgali altındaki İzmir den haber alınamaz. Sultan gelinin içi yanar. Yedi yıl olmuştur eşi İbrahim’i askere göndereli. Babası askere giderken yedi yaşında olan oğlu Hali on dört yaşına gelmiştir. Sürekli babasını sormaktadır. Cevap veremez, boğazında bir şeyler düğümlenir, gözleri dolar, için için ağlar. Eşi İbrahim’in yüzünü hayal meyal hatırlar ve bir an  dudaklarından bir türkü dökülür “TURNALAR”. Ölürcesine, severcesine, yüreğinin sevdasını askerdeki İbrahim’ine ulaştırırcasına.

      Sitem eder feleğe. İsyanı dağları taşları inletir. Bir şeylerden medet umar. İşte bir sevda, bir tutku, bir hasret, bir özlem türküsü “TURNALAR”

 

 

Gedikten çıktıda görünür başı,                                 Sivas yollarında çiğdem mi biter?

Gülerek geliyor ehmaldır işi,                                     Asker olmayınan adam mı yiter?

Yiğidin sarması sabaha karşı,                                   Ben yarime güvenirim dağ gibi,

Onun da tadına doyulmazımış,                                Çıkar gelir yeni doğan ay gibi,

Turnalar oyyyy oyyyy.                                                 Turnalar oyyyy oyyyy.

 

Bizim elin harmanları savrulur,                                Yeri yiğit yeri,er olamazsın,

Savrulur da samanını yel alır,                                   Sen bir hayırsızsın yar olamazsın,

Senin gibi babayiğit olursa,                                       Şu dünyayı halburlardan elesen,

Sever sever sevdiğini el alır,                                      Sen de benim gibi yar bulamazsın,

Turnalar oyyyy oyyyy.                                                 Turnalar oyyyy oyyyy.

Bir gül diktim şu karşıki susuza,                               Yüce dağ başında kurulu ambar,

Ben meylimi verdim bir vefasıza,                             Kestiler kolumu ettiler çember,

Benden selam olsun o hayırsıza,                             Arafat dağında yatan peygamber,

Beni koyup yad ellere bakmasın,                             Ayrılık diyorlar nedir ilacı?

Turnalar oyyyy oyyyy.                                                 Turnalar oyyyy oyyyy.

Aşağıdan gelir acem sucusu,                                    Yücelerde karlı dağlar oturur,

Çetin olur el oğlunun acısı,                                       Acı poyraz yar kokusu getirir,

Yanıma otursun yarin bacısı,                                    Çifte zabıt gelmiş yari götürmüş,

Kokulayın yar kokusu gelir mi?                                Götürmen yarimi diyemiyorum,

Turnalar oyyyy oyyyy.                                                Turnalar oyyyy oyyyy.

 

Yeri yiğit yeri, yolundan kalma,                                Yeri yiğit yeri,yol mu dayanır?              

Her yüze güleni dost olur sanma,                           Kara çuham sana kol mu dayanır?

Ölümden korkup da geriye dönme,                        İstanbul değil ki yazam yollayam,

Yiğidin alnına yazılan gelir,                                       Gavur İzmir’ine can mı dayanır,

Turnalar oyyyy oyyyy.                                               Turnalar oyyyy oyyyy.

Kapısına vardım demir sürgülü,                              Kırmızı gül isem alda kokula,

Benim yarim annesinin bir gülü,                             Altın saat isem cebinde sakla,

Siyah saçı gül suyunan örgülü,                                Eğer yarin isem yad ele bakma,

Ben saramadım saranlara baba olsun,                  Yad ele bakarsan yar demem sana,

Turnalar oyyyy oyyyy.                                                Turnalar oyyyy oyyyy.

                                               Sivas yollarından savuşurmuyum,

                                               Yeni yare varsam alışırmıyım,

                                               Huzuru mahşerde hak divan olsam,

                                               Eski yar seninle kavuşurmuyum,

                                               Turnalar oyyyy oyyyy.

 

Not:Turnalar kadınlar tarafından söylenen bir yol türküsüdür.Yayla yollarında, ekin veya ot biçmeye gidip gelirken, madımak toplamaya giderken ve gelirken söylenir. Genellikle iki kız söyler, onlara iki kız karşılık verir.

 

GÜZ GELDİDE HAVA SOĞUDU

 

Güz geldi de yine hava soğudu.                              İndim derelere bostan eyledim.

Benim yarda arzumanım çoğudu.                          Ak kağıt üstüne destan eyledim.

Ellere ayrılık bize yoğudu.                                        Yıkılası yüzbaşının sarayı.

Felek bizi bir halınan ayırdı.                                     Küçükten yarimi asker eyledim.

Al işliğin yakasını katladım.                                      Şubeye vardım da soyun dediler.                      

İnce iğne yüreğime sapladım.                                 Asker elbiseni giyin dediler.

On senedir yar yolunu bekledim.                           Beş kişiye bir tayin dediler.

On daha beklerim yar senin için.                            Onu da arkadaşınan yeyin dediler.

 

Dağda bir ot bitmiş kardan ileri.                             Elbise biçtirdim koğuştan astım.

Soyarlar ayvayı nardan ileri.                                    Asker yavrusunu bağrıma basdım.

Benim başıma da bir hal gelirse,                            Asker karısı da nerden belli olur.

Hiçte kimsem yoktur yardan ileri.                          Elleri koynunda boynu eğri olur.

    

Bir mektup yazdım da yolladım yare.                    Karanfil ekmişimde gül ekmemişim.

Mektup yari bulanaca güz gelir.                             Unutmuş dibine su vermemişim.

Güz’ün geldiğini bende kayırmam,                        Ela gözlerini sevdiğim yiğit,

Korkuyorum ecelimiz tez gelir.                               Ben böyle hasretlik görmemişim.

Karşı karşıya yaptıralım hanları.                             Saat onda çıkar üzüm hoşafı

Kaldıralım şu kasveti gamları.                                 Onu da yiyorlar çavuş onbaşı            

Dolanırda yar sılaya gelirse,                                    Askere kalmıyor dibinin taşı        

Anlatırım başa gelen halleri.                                   Anasının akar gözünün yaşı     

         

Not:Güz geldi de hava soğudu türküsü kadınlar tarafından söylenen bir yol türküsüdür. Asker yolu bekleyen nişanlı kızların yada gelinlerin bitmek tükenmek bilmeyen özlemini dile getirir.

 

YAYIK TÜRKÜSÜ    

 

Yayık yaydım kolum şişti.                                       Yayık yaydım hışım gibi.

Kolumdan kol bağım düştü.                                  Yağı çıktı başım gibi.

Kurban olam suna gelin.                                        Yayık seni oldururum.

Benim meylim sana düştü.                                    Küleğime doldururum.

 

Yayık yaydım dalda kaldı.                                       Yayık yaydım kolum şişti.      

Gözlerim yolda kaldı                                               Kolumdan güvercin uçtu.                   

Kurban olam suna gelin.                                        Benim gönlüm sende kaldı.                     

Benim gönlüm sana düştü.                                   Senin gönlün kime düştü.

 

                                                                      

YAYLA TÜRKÜSÜ

 

Yayla başı çimendir                                        Şu gelen üçü güzel

Bölük bölük dumandır                                  Ardında saçı güzel

Kız senden ayrılalı                                          Nedeceğim saçını

İşim gücüm yamandır.                                  Gece cilvesi güzel.

 

 YAYLA TÜRKÜSÜ

 

Yaylaya çıktım ki bade budanmış                Yaylanın kuzusu koçunan gelir

Badenin dalına bülbül dadanmış                Gelinin iyisi göçünen gelir

Yar beni koyup da ellere dadanmış.            Kızların iyisi göçünen gelir.

 

Yayla yoluna koçu katarlar                           Yaylanın kuzusu koçtan seçilmez

Gelininen kızı bir mi tutarlar                        Otu yemlük, suyu şarap içilmez

Kız oğul balıdır yağa katarlar.                      Anadan geçilir yardan geçilmez.

YAYLAYA VEDA TÜRKÜSÜ

 

Yaylam sana geleyim mi ne dersin? of of                 Lale gırda biter boyu selv’olur of of

Ağlayım mı güleyim mi ne olur eyvah ey                 Menekşe of çeker boynu eğr’olur eyvah ey

Yaylam sana hiç mi duman değmemiş? of of         Güzel seven yiğit nerden bell’olur of of

Yarsız yaylanın da tadı kalmamış eyvah ey.            Çifte yazmasının ucu tell’olur eyvah ey.

 

Bölük bölük kalkan bizim turnalar of of                  Yaylam seni yaylamadım el ile of of

Yarin yaylasının başı değil mi? eyvah ey                  Bir yastığa baş koyamadım yar ile eyvah ey

Ilıcak ılıcak yağan bu yağmur of of                           Yaylam seni yaylayan yüce olur of of

Annemin gözünün yaşı değil mi? eyvah ey.            Yardan ayrılması gayet güç olur eyvah ey.

Araştıran: Ahmet Turan ALTUN (Emekli Tarih Öğretmeni)