Çakmak Mahallesi, Horasan caddesi No:3 Ümraniye - İstanbul

0216 365 35 61   -    info@guhertas.com 

  • Facebook - Beyaz Çember
  • Heyecan - Beyaz Çember
  • Beyaz Instagram Simge
  • YouTube - Beyaz Çember

Gühertaş Tarihi

Gühertaş Tarihi

b- Gühertaş'ın Kuruluşu

KÖYÜN KURULUŞU

 

     Köyün adı Osmanlı İmparatorluğu döneminde Gevhertaş olarak geçmektedir. Gevher Farsça’da sözlük anlamı olarak elmas, cevher, inci anlamına gelmektedir. Sözlük anlamından yola çıkarak Gevhertaş adı değerlitaş, incitaş, elmastaş anlamında köyün adı olarak kullanılmıştır. Cumhuriyet dönemi kayıtlarında yakın zamana kadar Göhertaş olarak kullanılırken son dönem kayıtlarında ve günümüzde Gühertaş olarak geçmektedir.

     Kesin olmamakla birlikte köyün 1750’lerde kurulduğu tahmin edilmektedir. Köy İncehasanoğulları (Hüsüşoğulları) ve Çuhadaroğulları olarak bilinen iki sülale tarafından kurulmuştur. Rivayetlere göre 18.y.y.’ın ekonomik sıkıntılarıyla boğuşan ve birbirlerinin namını duyan iki sülalenin ileri gelenleri tohuş çayının kaynağını aldığı murasul yaylasının yukarı kesiminde bulunan ‘’Kaşkayası’’ denilen yerde buluşurlar. Birlikte hareket ederek hem güçbirliği yapmayı hem de daha iyi yaşam koşullarına sahip yerleşebilecekleri bir yer bulma düşüncesiyle Gühertaş (Gevhertaş) yöresine gelirler.

     Her tarafı yemyeşil ormanların kapladığı yörede bir çay kenarındaki soğuk gözenin bulunduğu yeri (Taşgöze) beğenerek yerleşmeye karar verirler. Böylece köyün temelleri bu iki sülale tarafından atılır. Daha sonra Zaimoğulları, Karaibişoğulları, Herrolar, Ahmetçeler, Teknecioğulları ve Hasöler köye gelip yerleşirler.

     İnce Hasanoğulları (Hüsüşoğulları): Nereden geldikleri kesin olarak bilinmemektedir. O dönemin ekonomik ve sosyal koşullarının yarattığı zorluklar nedeniyle kendileri gibi aynı sıkıntıları yaşayan Çuhadaroğulları ile birlikte Gühertaş yöresine gelerek birlikte köyü kurmuşlardır. Günümüzde İlice köyünde Üsüşoğulları adıyla sülale yaşamaktadır.

     Çuhadaroğulları: Nereden geldikleri kesin olarak bilinmemektedir. Gümüşçevre (Kemeriz) köyünde Çuhadaroğulları diye bilinen bir sülalenin yaşaması, İlice köyünde Üsüşoğulları adıyla bir sülalenin yaşaması dikkate alınırsa Çuhadaroğulları ve Üsüşoğullarının o yöreden olabilecekleri tezi önem kazanmaktadır.

     Zaimoğulları: Köye yerleşen üçüncü sülaledir. Zaim Osmanlı İmparatorluğu döneminde uygulanan üç dirlik sisteminden biri olan Zeamet sözcüğünden gelmektedir. Zara ilçesi Nasır köyünde yaşayan Zaimoğulları ile  Gühertaştaki Zaimoğulları amca çocuklarıdır. Gühertaş'ta ki Zaimoğulları 18. y.y.ın başlarında Tozanlı vadisinde Aşağıkovacık köyünün altında yer alan Gülistan denilen yere yerleştikleri ve 18.y.y.ın ikinci yarısında Hüseyin Goca önderliğinde Gühertaş’a geldikleri kesin olarak bilinmektedir.

     Kara Ahmetoğulları (Karaibişoğulları): Köye gelip yerleşen dördüncü sülale olan Karaibişoğulları Yeşimli (Mihail) köyünün alt yanında tozanlıçayı kıyısında Salar denilen yerden Kılıç Ahmet önderliğinde Gühertaş’a gelmişlerdir.

     Herrolar: Doğanşar ilçesine bağlı Avcıçayı (Dumanut) köyünden gelmişlerdir. Hacı Mehmet Ağa (Ede) Avcıçayı (Dumanut) köyünde Herrolar denilen sülaleden Kütük Mehmet’e kızını vererek içgüveyi olarak getirmiştir. Günümüzde Avcıçayı köyündeki amcalarıyla yakın akrabalık bağlarını sürdürmektedirler.

     Ahmetçeler: Gölbaşı (Gösten) köyünden gelmişlerdir.

     Teknecioğulları: Dilekpınar (İştoşun) köyünden gelmişlerdir. Hacı Ömer Ağa Dilekpınar köyü (İştoşun) Teknecioğulları sülalesinden Ömer’e kızını vererek içgüveyi olarak getirmiştir.

     Hasöler: Tokat’ın bir ilçesi olan Erbaa yöresinden gelmişlerdir.

Araştıran: Ahmet Turan ALTUN (Emekli Tarih Öğretmeni)