Çakmak Mahallesi, Horasan caddesi No:3 Ümraniye - İstanbul

0216 365 35 61   -    info@guhertas.com 

  • Facebook - Beyaz Çember
  • Heyecan - Beyaz Çember
  • Beyaz Instagram Simge
  • YouTube - Beyaz Çember

Gühertaş Hakkında

Folklor

 

FOLKLOR

 

 

     Gühertaş yöresinde oynanan halk oyunları Sivas halk oyunları özelliklerini yansıtmakla birlikte coğrafi konumu gereği Tozanlı yöresi halk oyunları ve Kelkit vadisi halk oyunları özelliklerinin etkileri de görülür. Genel olarak Sivas yöresinde olduğu gibi Halay grubu oyunlar ağırlıklı olarak oynanmaktadır.

     Erkek oyunlarında baştaki oyuncuya “Halay başı” veya “Baş çeken” sondaki oyuncuya ise “pöçük” denir. Kız ve erkekler ayrı halay çeker. Oyunların kendine has tavrı, üslubu, estetik güzelliği göz kamaştırıcı niteliktedir. Erkek oyunları genellikle düğün, nişan eğlencelerinde  ve açık alanda oynanmaktadır. Sivas erkek oyunlarında olduğu gibi Gühertaş erkek oyunları da meydan ve harman oyunları olarak bilinir. Erkek oyunlarının mahalli çalgısı davul ve zurnadır.Genelde kaba zurna tercih edilmektedir.

     Sivas halaylarında olduğu gibi Gühertaş yöresinde oynanan halaylar dört bölümden meydana gelmektedir. Bu bölümler 1.Ağırlama 2.Yanlama (sıkıştırma) 3.Tek ayak (oynatma) 4.Hoplatma ismini almaktadır. Oyunlar ağırdan başlayıp, gittikçe tempo artarak hızlanmakta, hoplatma bölümünde coşku doruk noktasına ulaşmaktadır.

     Ağırlama acı ve çaresizliğin, yanlama birlik ve beraberliğin, hoplatma ise sevincin, mutluluğun ve zaferin ifadesidir.

     Erkeklerin oynadığı halaylar:

     Erkek folklor ekibinin kıyafeti cızlavut lastik, aynalı yada sülüklü çora p(yün), şalvar, şal kuşak, yelek, gömlek ve köstek.Erkeklerin oynadığı oyunlar Ağırlama, Sivas Halayı, Abdurrahman Halayı, Özenteki (Ters Halay), Karahisar Diki, Temurağa, Hoş Bilezik, Tamzara, Sarıkız, Mero, Hanım Esme, Yıkılgan, Güzeller, Ellik, Bico, Ters Bico ve Sürütme’dir.

     Erkek oyunlarında düğünlerde damat ve gelinin düğün alayıyla dolaştırıldığı gün Gühertaş’ın düğün yolunda tüm düğüncüler önce Bico ardından Sürütme oynayarak uzunca bir halay oluştururlar. Yıkılgan Mehmet Karaca’nın çok iyi oynadığı bir oyundur. Davul zurna eğer bu oyun havasını çalıyorsa ne kadar önemli bir işi olursa olsun işini bırakır Yıkılgan oyununu oynardı.

     Gühertaş ta eski kuşaklar içinde Mehmet Kütük, Adıgüzel Yücel, H.Ömer Albayrak, Nesimi Turgut, Mustafa Güzel, Mustafa Poyraz, Ahmet Turan, Zeki Kaya, Niyazi Turgut, Ahmet Yavuz, Mehmet Karaca, Sabri Yıldız, Basri Turan, Mehmet Altun, Mahir İnci, Osman Başar, Arif Şimşek, Mustafa Yahşi ve Mustafa Yılmaz.

     Orta yaş grubundan ise Mustafa Ateş, Mehmet Yahşi, Halil Turgut, Osman Albayrak, Adil Coşkun, Nurettin Yahşi, Halil Yahşi, Adıgüzel Yılmaz, Mustafa Kılıç, M.Ali Yüksel, Necmettin Kaya ve Hacı Poyraz en güzel halay çekenler arasında gösterilir.

     Şerefiye festivali güreş ağası olduktan sonra halaya merak saran Halil Turgut bu gün Gühertaş ta en iyi halay çekenler arasında yer almaktadır. Ağırlama oyununu Mustafa Ateş, hareketli oyunları ise Mehmet Yahşi çok güzel oynamaktadır.

     1998 yılında Gühertaş Köyü Dayanışma ve Kültür derneği bünyesinde kurulan Gühertaş folklor ekibinde yer alan Oğuzhan Altun, Kadir Yahşi, Mustafa Kütük, Erkan Akkuş, Ertuğrul Şimşek, Selçuk Gümrah, Serdar Gümrah, Mehmet Budak, Aslan İnci, Hasan Kütük ve Mustafa Gümüş folklor hocalarının nezaretinde çalışarak Sivas yöresi oyunlarını göze hoş gelen estetik bir yapıda oynayarak çeşitli sosyal ve kültürel etkinliklerde Gühertaş’ı temsil etmişlerdir.

     Ömer Yılmaz'ın başkanlığı döneminde Gühertaş Köyü Dayanışma ve Kültür Derneği'nin oluşturduğu halk oyunları ekibinde yer alan Volkan Gümrah, Mustafa Boyraz, Abdullah Kütük, Hasan Şimşek, Serkan Yılmaz, Ayhan Yıldız ve Hidayet Yılmaz Ümraniye Salon Semazen'de düzenlenen Gühertaş Gecesi'n de güzel bir gösteri sundular.

 

     Yeni yetişen nesil arasında İbrahim Altun, İsmail Bayram, Abdullah Kütük, Ahmet Turan (Kadir oğlu), Ahmet Ateş, Ahmet Turan (Süleyman oğlu), Kerem İnci, Emre Albayrak, Yunus Ateş, Ömer Şimşek, Kenan İnci, Süleyman Güzel ve Ahmet Kütük gibi gençler küçücük yaşlarına rağmen Sivas yöresi oyunlarını mükemmel denecek kadar güzel oynayarak herkesin taktirini kazanmaktadırlar.

     Hasan Yücel'in başkanlığı döneminde Kadir Yücel, İlker Yücel, Taha Çıldır, Ömer Güzel, Ömer Akkuş, Cengizhan Kütük, İbrahim İnci, Mehmet Efe Başar, Mesut Başar ve Berat Coşkun'dan oluşan Gühertaş minikler halk oyunları ekibi Şerefiye Kültür ve Sanat Festivali Folklor yarışmasında dereceye girerek üçüncü oldu. 

     2017 yılında Oğuzhan Altun’un yetiştirdiği İsmail Altun, Yavuz Selim Altun, Kadircan Güler, Ahmetcan Albayrak, Yasin Muhsin Budak, Akın Altun, Mustafa Yımaz, Berkcan Gümrah, Mehmet Yahşi (Kadiroğlu), Samet Yıldız ve Yahya Çakmak (Tuncay Oğlu) dan oluşan Gühertaş halk oyunları ekibi hem Şerefiye Kültür ve Sanat Festivalinde hem de 2018 Şerefiyeliler gecesinde Gühertaş köyünü en iyi şekilde temsil ettiler.  

     Kızların oynadığı oyunlar:

     Erkek oyunlarına göre daha kolay oynanır. Kızlar Gühertaş yöresi kıyafetleriyle oynarlar. Kızların oynadığı oyunlar daha çok nişan ve düğünlerde, kına gecelerinde, yaylaya çıkış ve geri dönüşte, yaylada kuzu ayrıştırması sonunda, eğrilce (Hıdırellez) etkinliğinde oynanır. Kız oyunları Türkülü oyunlardır. Halay şeklinde oynanan oyunlarda iki kız söyler ardından iki kız karşılık verir.

Araştıran: Ahmet Turan ALTUN (Emekli Tarih Öğretmeni)