Çakmak Mahallesi, Horasan caddesi No:3 Ümraniye - İstanbul

0216 365 35 61   -    info@guhertas.com 

  • Facebook - Beyaz Çember
  • Heyecan - Beyaz Çember
  • Beyaz Instagram Simge
  • YouTube - Beyaz Çember

Gühertaş Hakkında

Eğrilce (Hıdırellez)

 

 

EĞRİLCE (HIDIRELLEZ)

 

 

   Türk dünyasında kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılan Hıdırellez günü, Hızır ve İlyas’ın yer yüzünde buluştukları gün olduğu düşüncesiyle kutlanmaktadır. Rumi takvime göre nisan ayının 23.günü, Miladi takvime göre mayısın 6.günü kutlanır.

   Sivas ve yöresi kış aylarında karın oturup kaldığı, aylarca gitmediği bir şehirdir. Uzun, kasvetli kış aylarını arkada bırakan insanların kanı ilkbahar aylarında kaynar, coşar. Dağların al al, mor mor çiçeklerle bezendiği zamandır ilkbahar ayları. Mayıs ayının ilk haftası eğrilce dendiği zaman herkes kırda, bayırda, çayırdadır. Eğrilce günü, yaz mevsiminin başlangıcı olarak kabul edilir.

   Eğrilce günü hiçbir iş yapılmaz. Un elenmez, ekmek yapılmaz, yeşil ot, dal ve çiçek koparılmaz, çiçek toplanmaz, bağ ve bahçelerde çalışılmaz, tarlaya gidilmez. Özellikle kadınların ev işi yapmaları, dikiş dikmeleri pek iyi sayılmaz.

   Eğrilce kutlamalarının yapıldığı yerler genellikle günün anlamına uygun sulak ve yeşillik bölgelerdir. En yakın bol ağaçlı çayırlık yerlere gidilir çeşitli oyunlar, eğlenceler ile o günü mutlu bir şekilde geçirmeye çalışırlar.

   Gühertaşta ki eğrilce kutlamalarında gençler renk renk allar, şallar, renk renk  kadifeden bayramlık elbiselerini giyer, akşamdan hazırladıkları yiyeceklerini alarak aşağıçayır’a giderler. Tabiat fışkırmıştır her taraf rengarenk çiçeklerle bezenmiştir. Nişanlı kızlar, delikanlılar hep bir aradadır bu gün. Çayırdaki armut ağacına salıncak kurulur. Akşama kadar gençler salıncakta sallanır, türküler eşliğinde halay çekerler, aşağıçayır adeta bayram yeri gibidir. Gün biter, eğlence bitmez sanki. Bazen erkekler aşağıçayır da eğlenirken genç kızlarda köy içinde büyük bir evde salıncak kurup sallanır, halay çekerek eğlenirler. Hıdırellez de salıncakta sallanmayanın o yıl çeşitli rahatsızlıklarla karşılaşabileceğine inanılır.

   Aile büyükleri ise yeni doğan kuzularının, oğlaklarının, buzağılarının ve balaklarının kulağına kendi ailesinin enini (damgasını) vurur.

   Halayla beraber mani şeklinde türküler genellikle bekar kızlara yönelik olarak söylenir, sevmedikleri birinin adı verilerek kızdırılmaya çalışılır.

 

Sallan Safiye güller kokuyo,                        Sallan Arife güller kokuyo,

Cerdük dünür sana ne diyon ona?            Üsük dünür sana ne diyon ona?              

Halt etmiş yine, bal yedik yine,                  Halt etmiş yine, bal yedik yine,

Onun sevdiği var, şaşırdın yine.                 Onun sevdiği var, şaşırdın yine.

Araştıran: Ahmet Turan ALTUN (Emekli Tarih Öğretmeni)