Çakmak Mahallesi, Horasan caddesi No:3 Ümraniye - İstanbul

0216 365 35 61   -    info@guhertas.com 

  • Facebook - Beyaz Çember
  • Heyecan - Beyaz Çember
  • Beyaz Instagram Simge
  • YouTube - Beyaz Çember

Gühertaş Hakkında

Bulgur Kaynatma ve Çekimi

 

 

BULGUR KAYNATMA VE ÇEKİMİ

 

   İklim özelliklerinden dolayı Gühertaş yöresinde çeltik tarımı yapılmadığı için en önemli besin kaynağı bulgurdur. Bulgur ya güzlük buğdaydan (Topbaş) ya da yazlık buğdaydan yapılır. Topbaşın bulguru beyaz ancak sert olur, oysa yazlık buğdaydan yapılan bulgur daha yumuşak ancak topbaş bulguruna göre daha siyahtır.

   Bulgur kaynatma sonbaharda harman sonu yapılırdı. Her aile bir yada iki yıllık ihtiyacına göre  büyük yunnah kazanlarında kaynatır. Kaynatılarak kazanlardan çekilen buğdaya hedik denir. Sıcak sıcak yenmesi çok lezzetli olur, hele birde üzerine toz şeker dökülerek yenirse.

    Harmanlardaki sergilerde kurutulan bulgur ya değirmenlerde ya da köydeki setenlerde dövülür (dış kabukları yani kepekleri ayıklanır). Değirmende su ile dönen seten taşı, köylerde öküz koşularak döndürülürdü. Önceleri değirmenlerde bulgur çekecek taşlar yoktu bu nedenle köyde el değirmenlerinde çekilirdi. Daha sonra değirmenlere bulgur taşı konulduğu için değirmende çekilmeye başladı.

 

                       

 

   Köyde el değirmeninde bulgur çekmek genç kızların severek zevkle yaptığı işlerden biriydi. Bulguru çekilecek evin kadını 15-20 nişanlı ya da genç kızı çağırır en az 3-4 el değirmeni kurulur her değirmenin başına da 3-4 kız oturur. Elleri kınalı güzeller el değirmenini çevirirken ağızlardan türküler yankılanır. Bu türküler söylenirken bir değirmenin başındaki iki kız söyler, yandaki değirmenden iki kız karşılık verir. Onlar bitirir başka bir türküye diğer değirmen başındaki kızlar başlar ve bu türküler bulgur çekimi bitene kadar devam eder. Bulgur çekimi bitmeden yemek verilmez bu nedenle kızlar söyledikleri türkülerle ev sahibine gönderme yapar.

 

Taş dönmüyor,dönmüyor                  Ölü taşı dönmüyor               Değirmen taşlı gelin         

Taştan bulgur olmuyor                       Yağsız pilav yenmiyor          Eli nakışlı gelin

Ev sahibi sağır olmuş                          Evin kirli karısı                       Değirmen deresinde

Bize yemek vermiyor.                         Bize çerez vermiyor.             Gül bitmiş arasında.

 

   Nişanlı ve bekar kızlar bulgur çekim günlerini bir iş olarak değil bir şenlik günü olarak görürler ve yorulmak nedir bilmezler. Bulgur çekildikten sonra evin sahibi tarafından sofra kurulur. Yemekler yenildikten sonra teşekkür edilerek kızlar uğurlanırken ev sahibi nişanlı kızlara töre (bahşiş) vermeyi ihmal etmez.

Araştıran: Ahmet Turan ALTUN (Emekli Tarih Öğretmeni)